Juryrapport Stadstekenaars 2026

Wanneer het donker intreedt, verandert Rotterdam van karakter. De haven werkt door. De metro rijdt lichter en leger. Bij een loempiakraam op het Weena verzamelen zich nachtbrakers en ploegendiensten. Sommige wijken doven uit, andere beginnen pas net te gloeien. De stad verschuift van ritme.

Met het thema Nacht in beweging nodigden Stadsarchief Rotterdam, Kunsthal en CBK Rotterdam tekenaars uit om dit nachtelijke domein te onderzoeken en te verbeelden. Wie beweegt zich door de stad terwijl anderen slapen? Wie werkt, wie zoekt verbinding, wie waakt, wie dwaalt? Welke plekken blijven wakker en welke verhalen spelen zich af in het donker?

De oproep leverde 51 inzendingen op. De jury was onder de indruk van de kwaliteit en de diversiteit van de voorstellen. Opvallend was de focus waarmee het thema werd benaderd. Veel kunstenaars dienden concreet uitgewerkte plannen in, soms al voorzien van schetsen of eerste veldstudies. Het thema bleek minder abstract dan voorgaande jaren en bracht een grote betrokkenheid teweeg.

In de beoordeling werd steeds opnieuw gevraagd: vertrekt dit werk werkelijk vanuit de nacht? Is het nachtelijke perspectief essentieel of slechts decor? En is dit Rotterdam, of had het zich net zo goed in een andere stad kunnen afspelen? In de gesprekken verschoof een andere vraag steeds meer naar de voorgrond: wie durft de nacht werkelijk te leren kennen? De nacht is geen eenduidig terrein. Zij is complex, tegenstrijdig en soms ongemakkelijk. Feest en vermoeidheid bestaan naast elkaar. Vrijheid en arbeid. Verbondenheid en isolatie. De jury zocht makers die die complexiteit niet gladstrijken, maar zichtbaar maken.

Daarnaast viel op dat verschillende aanvragers gebruikmaakten van digitale hulpmiddelen (AI) bij het schrijven van hun motivatie. Dat is geen bezwaar. Schrijven is niet voor iedereen het belangrijkste instrument. Toch merkte de jury dat juist in eigen taal, hoe onvolmaakt ook, vaak de meest oprechte betrokkenheid doorklinkt. Uiteindelijk draait het hier om tekenen: om het vermogen een sfeer, een ervaring of een werkelijkheid werkelijk te vangen op papier.

Balans in benadering

In de gesprekken zocht de jury naar een balans in stijlen en invalshoeken. De nacht kent vele gezichten: ruig en rauw, donker en dramatisch, maar ook stil, dromerig en intiem. We zochten naar contrast tussen verstilling en energie, tussen contemplatie en directheid. Geen eenduidig beeld van de nacht, maar een gelaagd geheel.

Uiteindelijk koos de jury voor drie kunstenaars die elkaar aanvullen en uitdagen. Hun werk verschilt sterk in toon en techniek, maar vormt samen een breed en rijk perspectief op het nachtelijke Rotterdam.

Peyman Fazeli

Peyman Fazeli werkt met witte houtskool op zwart papier. Die keuze is geen effect, maar een manier van kijken. In zijn werk draagt het donker het gewicht van de stad en wordt licht een middel om aandacht te richten. Wat zichtbaar wordt, is vaak wat overdag onopgemerkt blijft.

De jury werd geraakt door de inhoudelijke scherpte van zijn voorstel. Fazeli onderzoekt hoe infrastructuur, inclusiviteit en stedelijk geheugen zich in de nacht manifesteren. Zijn nachtelijke wandelingen en fotografische veldnotities vormen een stevige basis voor een geconcentreerde reeks tekeningen.

Zijn werk is verstild en precies. Bruggen, gevels en lege ruimtes worden dragers van betekenis. Waar anderen de nacht zoeken in beweging en ontmoeting, toont Fazeli hoe zij ook een ruimte van aandacht en herinnering is.

Tessa Biemans

Tessa Biemans plaatst de mens centraal. In haar aquarellen en pasteltekeningen onderzoekt zij hoe mensen zich in de nacht bewegen en welke emoties daarbij vrijkomen. De jury was enthousiast over haar poëtische en dromerige beeldtaal die tegelijk duidelijk stedelijk geworteld is.

De combinatie van aquarel en krijt gaf haar werk een eigen kwaliteit die binnen het stadstekenaarschap nog niet eerder zichtbaar was. Beweging, kleur en sfeer komen samen in intieme scènes. De nacht verschijnt als ruimte voor ontlading en verlangen, maar ook voor eenzaamheid en teleurstelling.

Waar Fazeli de stad in lijnen van licht tekent, laat Biemans zien wat er tussen mensen gebeurt wanneer het donker bescherming en vrijheid biedt.

Steef Offerhaus

Steef Offerhaus benadert de nacht als een ecosysteem. Hij wil uiteenlopende groepen volgen die de stad draaiende houden terwijl anderen slapen: uitgaanspubliek, taxichauffeurs, havenarbeiders, ploegediensters, daklozen en subculturen die zich in het donker manifesteren.

De jury waardeerde zijn intrinsieke betrokkenheid en zijn directe relatie tot het nachtleven. Zijn voorstel is ambitieus en energiek. De beeldtaal is uitgesproken en soms expliciet. Hij toont delen van de nacht die vaak in het verborgene blijven en begeeft zich daarmee bewust buiten de comfortzone. Juist die durf werd als waardevol ervaren.

Waar Fazeli verstilt en Biemans verzacht, brengt Offerhaus energie en rauwheid. Samen tonen zij dat de nacht geen eendimensionale sfeer is, maar een complex netwerk van mensen, systemen en ervaringen.

De nacht als volwaardig domein

De Stadstekenaars van 2026 tonen samen een nacht die niet eenduidig is. Zij brengen contrast aan tussen stilte en energie, tussen architectuur en intimiteit, tussen arbeid en verlangen. Wat hen verbindt is een duidelijke intrinsieke motivatie en een herkenbaar eigen handschrift.

De jury is ervan overtuigd dat hun werk niet alleen het nachtelijke Rotterdam zal documenteren, maar ook nieuwe perspectieven zal openen op een deel van de stad dat vaak wordt beleefd, maar zelden bewust wordt bekeken. De nacht blijkt geen schaduw van de dag, maar een volwaardig onderdeel van de stad.

Rotterdam, 3 maart 2026

Namens de jury Stadstekenaars 2026:
Anna de Bruyn (Stadsarchief Rotterdam), Erika Hokke (Stadsarchief Rotterdam),
Pris Roos (kunstenaar), David Snels (Kunsthal Rotterdam),
Thys Boer (nachtburgemeester Rotterdam), Cindy Stegeman (Art Office onderdeel van CBK Rotterdam), Ove Lucas (CBK Rotterdam)